Σίγκμουντ Φρόυντ, ο πρώτος επιστήμονας που ερμήνευσε τα όνειρα και έβαλε τις βάσεις για την εξήγησή τους.

Ο Αυστριακός ψυχίατρος και ψυχολόγος Σίγκμουντ Φρόυντ ήταν ο πρώτος επιστήμονας ο οποίος, μέσα από το βιβλίο του «Η Ερμηνεία των Ονείρων», προσπάθησε να αναλύσει και να ερμηνεύσει το όνειρα, θεωρώντας τα ως κλειδιά για την ανάλυση της προσωπικότητας ενός ατόμου.

Το Ασυνείδητο

Ο Φρόυντ παρουσίασε το βιβλίο με την ολοκληρωμένη μελέτη του το 1900, θέτοντας τις βάσεις για πολλούς μεταγενέστερους ψυχαναλυτές. Σύμφωνα με τα κείμενά του, οτιδήποτε κάνουμε δεν είναι τυχαίο. Δεν πρόκειται για πράξεις παρορμητικές αλλά καθοδηγούμενες σε σημαντικό βαθμό από το ασυνείδητό μας. Το ασυνείδητο, με βάση τον Φρόυντ, είναι ένα υποκατάστατο για κάτι που πραγματικά γνωρίζει αυτός που ονειρεύεται. Αλλά δεν είναι προσιτό στη γνώση του, κάτι κρυμμένο, κάτι απρόσιτο στη συνείδηση, δηλαδή ασυνείδητο.

Σίγκμουντ Φρόυντ, ο πρώτος επιστήμονας που ερμήνευσε τα όνειρα
By Google Images [CC BY-SA 4.0 (httpscreativecommons.orglicensesby-sa4.0)], via Wikimedia Commons
Ο Φρόυντ πίστευε πως τα όνειρα, μας στέλνουν κρυφά μηνύματα. Πως αν καταφέρουμε να τα ανακαλύψουμε και να τα αποκρυπτογραφήσουμε, θα μάθουμε πολλά για τον τρόπο που σκεπτόμαστε και ενεργούμε μέσα στην κοινωνία και την ίδια μας τη ζωή. Θεωρούσε πως οι απωθημένες μας επιθυμίες και συναισθήματα λογοκρίνονται από τον ίδιο μας τον εαυτό – βάση πάντα των κοινωνικών συνθηκών στις οποίες ζούμε – πριν καν γίνουν συνειδητά. Γι’ αυτό εμφανίζονται στα όνειρά μας είτε σαν εφιάλτες, είτε σαν αγχώδεις καταστάσεις, είτε σαν σεξουαλικά καταπιεσμένες επιθυμίες. Είναι ένας τρόπος να απελευθερώνεται ο οργανισμός μας από αυτή την πίεση.

Εκείνο, Εγώ και Υπερεγώ

Σύμφωνα με τον Φρόυντ η ανθρώπινη ψυχή χωρίζεται σε τρία μέρη: στο Εκείνο, το Εγώ και το Υπερεγώ. Το Εκείνο αντιπροσωπεύει το Ασυνείδητο. Είναι το πιο ανοργάνωτο και πρωτόγονο μέρος του μυαλού μας και έχει ως βάση αρχέγονα ένστικτα, ορμές και επιθυμίες.

Το Εγώ έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το Εκείνο και συμβολίζει την συνείδηση. Την καθαρή αντίληψη, το σωστό και ηθικό, αυτό που παρεμβάλλεται ανάμεσα στις ενστικτώδεις αντιδράσεις και τις λογικές πράξεις.

Τέλος, το Υπερεγώ, είναι αυτό που λογοκρίνει το Εκείνο και επιβάλλει τις διάφορες απαγορεύσεις στο Εγώ. Σύμφωνα με τον Φρόυντ το Υπερεγώ είναι μία μορφή ναρκισσισμού την οποία διαθέτουμε από την παιδική μας ηλικία. Ένα είδος φυσικής αυτοεκτίμησης απαραίτητης για τη φυσιολογική εξέλιξη του ατόμου. Το Υπερεγώ υποχωρεί όταν ο άνθρωπος ξεφεύγει από την παιδική ηλικία, κυρίως μέσα από τις κριτικές των γονιών και της κοινωνίας Κάπως έτσι ο άνθρωπος καταλήγει να βασανίζεται από πολλών ειδών συμπλέγματα.

Σίγκμουντ Φρόυντ, ο πρώτος επιστήμονας που ερμήνευσε τα όνειρα
Max Halberstadt [Public domain], via Wikimedia Commons

Συμβολισμός

Με βάση τις μελέτες του Φρόυντ με τους ασθενείς του, ότι και να ονειρευόμαστε συμβολίζει κάποια πολύ συγκεκριμένα πράγματα. Την οικογένειά μας, το ανθρώπινο σώμα, τον θάνατο, τη γέννηση, τη σεξουαλικότητα, τα δύο φύλα. Μέσα από τη λεπτομερή ανάλυση των ονείρων, ότι και να ήταν αυτό που είχε ονειρευτεί κάποιος από τους ασθενείς του, κατέληγε πάντα στο ότι συμβόλιζε αυτές τις βασικές αξίες. Στην πλειοψηφία τους τα όνειρα, θεωρούσε, πως καταλήγουν σε κάποιο καταπιεσμένο σεξουαλικό απωθημένο και επιθυμία από την παιδική ηλικία.

Από την αρχή της παρουσίασης του έργου του, ο Φρόυντ, δέχτηκε ισχυρή κριτική και αμφισβήτηση από άλλους διακεκριμένους επιστήμονες της εποχής του. Πέρασαν αρκετά χρόνια μέχρι η δουλειά του να αρχίσει να αναγνωρίζεται. Σήμερα, πλέον, θεωρείται ο «Πατέρας της Ψυχανάλυσης». Κλείνοντας, παραθέτουμε τα λόγια του όσον αφορά τα όνειρα: «Πολλές φορές, τα πιο βαρυσήμαντα όνειρα είναι αυτά που φαίνονται τα πιο τρελά».

Σχετικά άρθρα: 

https://umano.gr/mythoi-prokatalipseis-kai-deisidaimonies-stin-ellada/
https://umano.gr/i-glossa-tou-somatos-kai-ta-mystika-tis/
https://umano.gr/ti-symvolizoun-ta-xromata-pou-epilegoume/
https://umano.gr/antimetopiste-apotelesmatika-tis-aypnies/

Comments are closed.